Pojawienie się na rynku modelarskim nowego modelu samolotu myśliwskiego Hurricane Mk.I, jaki to ostatnio wydała w skali 1/48 firma Arma Hobby, jest doskonałą okazją do przedstawienia bliżej kalkomanii i masek, jakie w ofercie ma firma ModelMaker. Propozycje kołobrzeskiego producenta są adresowane do tych modelarzy, którzy swoje miniatury będą chcieli wykonać w malowaniach z polskich dywizjonów wchodzących w skład RAF-u.

Akcenty polskie pojawiają się w modelach większości producentów, zwłaszcza w przypadku Hurricane Mk.I, ale zazwyczaj jest to jedno malowanie, jak choćby w przypadku nowego modelu od Arma Hobby. Wyjątkiem jest tu model Hobby Bossa, gdzie na cztery opcje malowania przypadają aż trzy polskie, lecz jak bywa z kwestiami merytorycznymi u tego producenta wszyscy wiemy. Poza tym, rzeczą normalną jest, że każdy nowy model, jaki pojawi się na rynku jest brany „na tapetę” przez producentów akcesoria modelarskich, w tym kalkomanii. ModelMaker nie jest tu wyjątkiem. Wraz z pojawieniem się na rynku nowych modeli Hurricanów z Arma Hobby i Hobby Bossa, firma wydała w skali 1/48 w sumie aż cztery zestawy kalkomanii i dwa zestawy masek. Wspólnym mianownikiem zestawów jest nie tylko, to, że wszystkie proponowane schematy malowania dotyczą samolotów używanych w polskich jednostkach, ale także jeden aspekt czysto techniczny. Otóż kalkomanie ModelMakera to oznaczenia, numery i godła. Każdy z zestawów to pięć schematów malowania. Stencili i galanterii w postaci tarcz zegarów, tabliczek znamionowych i innych takich musimy użyć z tego, co dał nam producent modelu. Tu oczywiście w najlepszej sytuacji są właściciele modeli Arma Hobby. Pora zatem przyjrzeć się poszczególnym zestawom w sposób nieco bardziej szczegółowy.

KALKOMANIE

ModelMaker Decals: Hawker Hurricane Mk.I In Polish service Part I 
Skala: 1:48
Nr kat: 48219
Typ: kalkomanie  

Zestaw zapakowano w sposób bardzo typowy dla producentów kalkomanii, w foliową torebkę – „strunówkę”. W środku znajdziemy arkusz kalkomanii oraz schematy malowania i nałożenia kalkomanii dla wszystkich proponowanych przez producenta schematów. 

Arkusz jest dość sporych rozmiarów, ponieważ zawiera elementy o dość dużej powierzchni, kokardy, fin flashe oraz literowe kody poszczególnych dywizjonów. Są oczywiście elementy mniejsze, jak szachownice, godła dywizjonowe oraz numery poszczególnych samolotów. Sprawy merytoryczne producent rozpracował w prawidłowy sposób. Kolorystyka oznaczeń i kodów bez zastrzeżeń, prawidłowo wyłapano także krój poszczególnych liter. Jest co prawda niewielkie zastrzeżenie. W moim egzemplarzu, coś nie tak się stało przy druku nazwy własnej „Hesio”. Przy literze „S” powstał kleks białej farby. Pozostaje więc reklamacja u producenta lub też poprawianie tego we własnym zakresie. Gdybym zdecydował się te ten właśnie wariant, wybrałbym własną poprawkę. Jest to tak mało istotna „usterka”, że nie ma o co kruszyć kopii. W żaden sposób nie zmieni ona mojej pozytywnej opinii o produkcie jako całości. 

Jak wspomniałem, producent przewidział pięć opcji malowania. Sylwetki boczne są na stronie tytułowej zestawu, zaś pełne schematy na poszczególnych barwnych planszach, wydrukowanych na kartkach formatu A4. Mamy do dyspozycji po jednym z dywizjonów które wzięły udział w Bitwie o Anglię, czyli 302 i 303 a także po jednym z trzech, które w okresie bitwy przechodziły okres szkolenia i nie zdążyły wziąć w niej udziału, czyli 316, 306 i 308. Warte uwagi jest malowanie z dywizjonu 303 z sierpnia 1941 r. czyli już długo po zakończeniu Bitwy o Anglię. Samolot w późnym szaro – zielonym schemacie kamuflażu, zaś jego pilotem jest sierżant M. Popek, który walczył później między innymi w słynnym „Cyrku Skalskiego” w Afryce, uzyskując dwa zwycięstwa powietrzne.

ModelMaker Decals: Hawker Hurricane Mk.II In polish service Part I 
Skala: 1:48
Nr kat: 48220
Typ: kalkomanie 

Równolegle z zestawem opisanym powyżej firma ModelMaker wydała zestaw dedykowany do modeli Hurricane Mk.II oraz Mk.IV. Samoloty te nie były tak popularne w Polskich Siłach Powietrznych, jak odmiana MK.I co wcale nie oznacza, że nie było ciekawych schematów malowania. Sposób wydania tego zestawu jest identyczny jak w poprzednim przypadku. Torebka „strunówka”, zaś w środku arkusz z kalkomaniami i stosowna „papirologia”.

Arkusz kalkomanii jest tu nieco mniejszy, ale też należy pamiętać, że mamy do czynienia z okresem po 15 września 1941 r. kiedy to zmieniono zasady malowania zarówno kokard jak i fin flashy. Tych ostatnich jest tylko jeden typ, poprzednio były trzy. Storna merytoryczna oraz techniczna kalkomanii jest bez zarzutu, co mam nadzieję widać na zamieszczonych zdjęciach.

W tym zestawie producent także proponuje nam pięć opcji malowania. Mamy tu zatem oznaczenia do samolotów latających w dywizjonach 308 i 309 w 1944 r. Z tego samego okresu pochodzi malowanie samolotu z 639 dywizjonu RAF, samolotem tym latali polscy piloci, o czym świadczy szachownica na osłonie silnika. Dwa ostatnie malowania do samoloty z 318 dywizjonu myśliwsko – rozpoznawczego. Pierwsza propozycja, to samolot w wersji torp i jednocześnie rozpoznawczej z 1943 r. kiedy to jednostka stacjonowała w Egipcie. Druga opcja pochodzi z okresu kiedy dywizjon przebazowano na Wyspy Brytyjskie.   

ModelMaker: Hawker Hurricane Mk.I In polish service Part II 
Skala: 1:48
Nr kat: 48226
Typ: kalkomanie 

Dwa kolejne zestawy ukazały się jakiś czas po pierwszych. Jest to doskonała okazja by przyjrzeć się metamorfozie jaką przeszła firma ModelMaker z producenta kalkomanii w producenta modeli i akcesoriów modelarskich. Zmieniło się logo producenta, zestawy kalkomanii podzielono na kilka poziomów trudności. Nieco zmieniono szatę graficzną oraz sposób pakowania. Są to także torebki foliowe, ale zaklejane instrukcje mają nieco mniejszy format, co sprawia, że produkty ModelMakera po metamorfozie bardzo zyskały na ogólnej estetyce. Jako całość robią pozytywne wrażenie.

Podobnie jest z zawartością, bo arkusz kalkomanii II części Hurricanów Mk.I w polskiej służbie jest spory. Podobnie jak w przypadku I części jest to uzasadnione dużą ilością elementów graficznych o dość sporych rozmiarach. Najwięcej miejsca zajmują oznaczenia literowe poszczególnych dywizjonów. Także tutaj starałem się nie ględzić za bardzo tylko oddać jakość projektu i druku na zdjęciach.

Jak wspominałem, nieco zmieniła się szata graficzna. Tytułowa strona także zawiera sylwetki boczne pięciu proponowanych malowań, ale jest ona zorientowana poziomo i ma format A6. Podobnie jak schematy malowania dla poszczególnych opcji. Takie rozwiązanie jest w mojej ocenie wygodniejsze i praktyczniejsze. Nie lubię mieć góry zbędnych przedmiotów na biurku podczas pracy. Taka forma na pewno ułatwi zachowanie porządku. Co do doboru malowań, są to te same dywizjony co w części pierwszej. Najbardziej rzucająca się w oczy różnica, to samolot z dywizjonu 303 w malowaniu z okresu Bitwy o Anglię. Na uwagę zasługuje także samolot w barwach dywizjonu 306, przydzielony majorowi T. Rolskiemu. 

ModelMaker: Hawker Hurricane Mk.II In polish service Part II 
Skala: 1:48
Nr kat: 48227
Typ: kalkomanie 

Kolejny zestaw został wydany w sposób analogiczny jak poprzednie. Dotyczy jednak tylko odmian Mk.IIa i Mk.IIb. Ponieważ nie ma sensu po raz kolejny opisywać sposobu wydania zestawu, zwrócę uwagę na jeszcze jedną nowość, jaką ostatnio wprowadził producent, czyli podział zestawów kalkomanii na poszczególne grupy w zależności od stopnia trudności. Oba opisywane w tym miejscu zestawy są określone jako „Basic Set” czyli zestawy najmniej skomplikowane, jeśli chodzi o nakładanie ich na model. 

Tutaj większej filozofii nie ma. Kalkomanie nakładamy albo na powierzchnie zupełnie płaskie, albo nieco wyoblone. Nie mamy także skomplikowanych elementów graficznych, jak w przypadku specjalności producenta – okolicznościowych malowań współczesnych odrzutowców. Świadczy o tym zawartość arkusza w tym zestawie – oznaczenia, godła, litery kodowe. Także tu wszystko jest bez zarzutu pod względem merytoryczno – technicznym, nie znalazłem nic, co wzbudziłoby moje zastrzeżenia.

Tu też mamy pięć opcji malowania, przy czym sposób ich przedstawienia w niczym nie różni się od tego, co widzieliśmy w przypadku II części zestawu na Hurricany Mk.I. Wszystkie opcje malowania dotyczą samolotów polskich dywizjonów operujących na europejskim teatrze działań wojennych. Trzy we wczesnym schemacie kamuflażu, dwa w późnym. Warto też zwrócić uwagę, na to, że opcje malowania proponowane przez firmę ModelMaker nie pokrywają się tym, co proponują poszczególni producenci modeli, no może z wyjątkiem zestawu firmy Hobby Boss, ale tu byłbym ostrożny i kilka razy sprawdził temat pod względem merytorycznym, zanim położyłbym te kalki na model.

MASKI

Wielu modelarzy zamiast kalkomanii woli oznaczenia malować aerografem przy użyciu szablonów. Dlatego też samoprzylepne maski są bardzo popularne, nie tylko do zabezpieczania oszklenia, czy malowania kół. Kokardy i fin flashe także możemy wymalować w taki sposób. Firma ModelMaker wyszła takim właśnie miłośnikom malowania naprzeciw, wydając dwa zestawy masek do malowania brytyjskich oznaczeń na Hurricanach. Nie ma tu podziału na Mk.I i Mk.II ale na dwa okresy historyczne, wcześniejszy i późniejszy.

ModelMaker Decals: Hawker Hurricane Roundels and Fin Flashes - early
Skala: 1:48
Nr kat: IM48703
Typ: maski 

Oba zestawy wydano w identyczny sposób. Zaklejana torebka z maskami i instrukcją nakładania w środku. Na instrukcji widnieje jeszcze stare logo, ale sposób wydania jak najbardziej współczesny. Pierwszy to oznaczenia wczesne, stosowane do 15 września 1941 r.  

Maski zostały wycięte w szarej folii samoprzylepnej. Średniej wielkości arkusz, na którym znajdują się kokardy na kadłub oraz na skrzydła (górne i dolane) oraz kilak typów fin flashów. Dokładnie cztery. Zestaw zawiera także kokardę na dolne powierzchnie skrzydła malowane w kolorze czarnym. Miała ona cienką żółtą obwódkę na zewnątrz. 

W jaki sposób tego prawidłowo użyć dowiemy się z instrukcji składającej się dwóch kolorowych kartek A4. Na pierwszej stronie znajdziemy sposób rozmieszczenia kokard, na drugiej fin flashów oraz kokardy do umieszczania na dolnej powierzchni skrzydeł malowanych w kolorze czarnym.  

ModelMaker: Hawker Hurricane Roundels and Fin Flashes - late
Skala: 1:48
Nr kat: IM48704
Typ: maski  

Drugi zestaw został wydany w identyczny sposób co poprzedni. Umożliwia wykonanie modeli samolotów zgodnie ze schematami malowań stosowanymi po 15 września 1941 r. W praktyce schemat ten obowiązywał do końca eksploatacji Hurricanów w jednostkach bojowych.

Do produkcji tych masek także użyto szarej folii samoprzylepnej. Sam osobiście preferuję żółty papier samoprzylepny kubaki, kabuki czy jak to się tam zwie. Z maskami tego typu także miałem do czynienia i muszę przyznać, że poprawnie naklejone, także potrafią dobrze zabezpieczyć powierzchnię, której nie chcemy zabrudzić farbą i prawidłowo odcinać kolory. O ile dobrze się zorientowałem mamy trzy komplety kokard na kadłub. Dobrze zawsze się to może przydać. Jeżeli natomiast ktoś nie próbował używać wcześniej produktów tego typu, warto obejrzeć w interencie jakiś instruktażowy filmik, których na szczęście nie brakuje. Ta uwaga odnosi się także do mnie.

Instrukcja składająca się z pojedynczej kartki ukazuje miejsca położenia oznaczeń na kadłubie usterzeniu i skrzydłach. Na zdjęciu obok widać ulotki reklamowe XV-tej edycji Bałtyckiego Festiwalu Modelarskiego. Firma ModelMaker jako współorganizator imprezy oraz jedne z naszych głównych partnerów wyprodukowała takie ulotki na podstawie naszego plakatu i dołącza je do swoich zestawów. Jeśli ktoś znajdzie taką ulotkę w przesyłce z ModelMaker, proszę nie być zaskoczonym, tylko zapisać sobie w kalendarzu widniejącą tam datę.
Jak widać, wybór jest tu duży i myślę, że każdy znajdzie coś dla siebie. Jeżeli dodać do tego, że kalkomanie są dostępne również skali 1/72, zaś maski w skalach 1/72 i 1/32, to oferta się robi imponująca. Sam osobiście mam kilku faworytów ale ujawnię ich dopiero podczas budowy modeli. W przeszłości używałem podobnych zestawów ModelMakera i uzyskałem bardzo dobre efekty. Myślę, że tak samo będzie w przypadku modeli Hurricanów.

Marcin "Marwaw" Wawrzynkowski