Autorzy: Ilustrator: Liczba stron: Liczba stron kolorowych: Format: Data wydania: ISBN: Numer katalogowy: Cena:

Artur Juszczak Artur Juszczak 36 36 A4, pb, landscape  2026-02 9788368377231 Profile 07 95,00 PLN

Na tę publikację na szczęście nie trzeba było długo czekać. Kilka miesięcy po ukazaniu się opracowania poświęconego malowaniom samolotów myśliwskich MiG-21 trzeciej generacji użytkowanych w polskim lotnictwie wojskowym, ukazała się kontynuacja poświęcona MiGom – 21 bis.

Autorem opracowania i jednocześnie profili barwnych jest Artur Juszczak. Koncepcja wydania, format i szata graficzna pozostały bez zmian. Tekst także jest w dwóch językach – polskim i angielskim. Zawartość książki to 64 sylwetki barwne, głównie boczne, ale także zdarzają się rzuty z góry i z dołu. Pokazano także powiększone godła poszczególnych jednostek. Poprzedza je króciutki wstęp, w którym autor przedstawia historię „Bisów” w lotnictwie polskim.

Samolotów MiG-21 bis w naszym lotnictwie było znacznie mniej, niż poprzednich wersji tego myśliwca. Pozostawały na wyposażeniu jednostek stacjonujących w dwóch bazach. Pierwsza z nich to Gdynia Babie Doły, czyli mamy tu do czynienia z jednostkami lotnictwa morskiego. Początkowo był to 34 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego który został następnie przekształcony w 1 „Pucki” Dywizjon Lotniczy Marynarki Wojennej. Sylwetki przedstawiają samoloty zarówno w okresie przed remontowym, jak i po nim, kiedy to malowania stały się bardziej efektowne, pojawiło się więcej godeł, oznaczeń indywidualnych i okolicznościowych.

Podobnie miała się rzecz w drugim miejscu stacjonowania „Bisów”, czyli lotnisku Zegrze Pomorskie koło Koszalina, lub też jak mówią miejscowi w Rosnowie. Właśnie ta miejscowość była zapleczem bazy, o czym może świadczyć jeden z Migów ustawiony na pomniku w centrum Rosnowa. Jednostka myśliwska stacjonująca w Zegrzu Pomorskim to 26 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego, przekształcony w 1989 r. w 9 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego. Wtedy też pojawiła się pierwsza wersja godła jednostki, nawiązująca do herbu miasta Koszalin – rycerza na koniu dzierżącego kopię. W późniejszym okresie 9 PLM przekształcony został w 9 Eskadrę Lotnictwa Taktycznego. Po 1989 r. jednolite malowania koszalińskich MiGów zaczęły się nieco ożywiać poprzez umieszczeni na samolotach godeł, oznaczeń czy inskrypcji.

W 2002 r. Eskadry z Babich Dołów i Zegrza Pomorskiego zostały rozformowane, zaś samoloty zostały przekazane do eskadr stacjonujących w Malborku i w Krzesinach. Tam pozostawały do wycofania ze służby, co nastąpiło w 2004 r. Ten właśnie okres przedstawiają ostatnie sylwetki w opracowaniu.  Godła poprzednich eskadr zostały zamalowane.
Dzięki tej publikacji zacząłem na nowo odkrywać ten samolot. Owszem dawniej kleiłem modele MiGów-21, jeden nawet miałem w malowaniu 9 PLM, ale jakoś nigdy nie był on moim ulubionym samolotem naszego lotnictwa. Co więcej, przez dzieciństwo i wczesną młodość zamieszkiwałem w Białogardzie i bardzo często miałem okazję widywać MiGi-21 podchodzące do lądowania na lotnisku w Zegrzu. Wypuszczone podwozia, zapalone reflektory. Miałem też okazję siedzieć w kabinie „Bisa” podczas chyba jedynego pikniku lotniczego zorganizowanego na lotnisku w Zegrzu. Dlatego pozwolę sobie na jeszcze jedną odrobinę lokalnego patriotyzmu i przedstawię powiększenia godeł MiGów-21 bis z Zegrza:

Nie muszę chyba dodawać, że zacząłem oglądać modele MiG-ów 21, zwłaszcza „Bisów”. Może kiedyś jakiś trafi na warsztat? Zobaczymy… 

Dziękuję Wydawnictwu Stratus za przekazanie egzemplarza książki na potrzeby niniejszej publikacji.

Marcin "Marwaw" Wawrzynkowski